Đỗ Tử Bình

  -  
Sử cũ chép: “Ất Mão (năm 1375),... Xuống chiếu chọn những quan viên, người nào tài năng năng, rèn luyện nghề võ, tiếp liền thao lược thì không cứ là tôn thất đông đảo làm tướng coi quân, bên cạnh đó cho ra khỏi quân ngũ những người lính già cả, ốm yếu, bệnh dịch tật...”. Đỗ Tử Bình đã được Trần Duệ Tông phát hiện và bổ nhiệm làm quan lại võ mặc dù ông vốn là 1 quan văn nguyên nhân là vậy.

Bạn đang xem: đỗ tử bình


*

Đền Thái Bảo (thôn Tứ, xóm Hồng Việt, huyện Đông Hưng) - di tích lịch sử hào hùng cấp quốc gia đang xuống cấp nghiêm trọng.


Truyền ngôn rằng, Chế Bồng Nga (Chiêm Thành) nhờ Đỗ Tử Bình với về dưng vua Trần Duệ Tông 10 mâm vàng nhằm tạo mối hòa hiếu nhất thời, đánh lạc hướng Đại Việt để lặng bề củng cố lực lượng với âm mưu đánh chiếm, quấy nhiễu biên cương phía phái nam của Đại Việt. Nhận thấy âm mưu thâm nám độc của vua Chiêm, Đỗ Tử Bình giấu rubi đi cùng tâu với vua Trần Duệ Tông rằng Chế Bồng Nga vô lễ, cần phải đem quân đi hỏi tội. Vua Trần Duệ Tông rét giận, khinh thường vua Chiêm, bỏ qua lời can ngăn của quần thần tức tốc thân hành đem quân đi đánh Chiêm Thành. Mắc phải mưu của vua Chiêm, vua Trần Duệ Tông sa bẫy thành Đồ Bàn (Quảng nam giới nay) tử trận, Đỗ Tử Bình bị bắt giam xa cũi về kinh thành xử tội…

Sử cũ ghi, thân phụ của Đỗ Tử Bình quê buôn bản Tam, buôn bản Hưng Nguyên, huyện Anh Đô, trấn Hoan Diễn (nay là huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An). Thân sinh ông là Đỗ Thiên Thư vốn là quan lại trị nhậm xứ Nghệ vị việc hình án bị biếm chức thiên cư đến phủ Long Hưng để lập nghiệp cùng dạy học ở chùa Dương Mai (chùa làng Tứ, thôn Hồng Việt nay). Một gia nhân họ Nguyễn ở làng mạc Tứ thấy Đỗ Thiên Thư là người “có chữ” đã gả đàn bà cho. Đỗ Tử Bình có mặt ở xã Tứ vào năm gần kề Tý (1324) triều Trần Minh Tông. Thuở nhỏ Đỗ Tử Bình đã nổi tiếng thông minh, hiếu học. Đỗ Tử Bình được phụ vương mẹ dành riêng dụm đến ăn học, ông đam mê học với học rất giỏi, còn không nhiều tuổi đã thi đỗ ngự tiền học sinh (tương đương tiến sĩ). Đến năm 22 tuổi (1346) ông được vua vời ra có tác dụng quan. Năm Mậu Tý (1348) tháng Giêng, ngày xuân Đỗ Tử Bình được bổ nhiệm có tác dụng Thị giảng. Năm Mậu Tuất (1358) mon bảy, mùa thu Đỗ Tử Bình được cử giữ chức Viện xu mật sau được cử vào trấn giữ Thuận Hóa. Năm Tân Sửu (1361) tháng năm, mùa hạ Đỗ Tử Bình được giao việc điểm duyệt quân đội ở Lâm Bình cùng Thuận Hóa, sửa đắp thành Hóa Châu (Nghệ An nay). Mon 12 thuộc năm, Đỗ Tử Bình được cử có tác dụng Đồng tri Môn hạ bình chương sự. Năm Đinh hương thơm (1367), Đỗ Tử Bình được vua Trần cử đi đánh Chiêm Thành. Năm Nhâm Tý (1372), mon Tư, mùa hạ Đỗ Tử Bình được phong Hành khiển, tả tham mưu quân sự tiếp tục đem quân đi đánh Chiêm Thành.

Xem thêm: Công Ty Tnhh Một Thành Viên Cao Su Phú Riềng Đạt Tổng Doanh Thu 1

Được vua Trần vời vào triều làm quan văn nhưng Đỗ Tử Bình lại thông tỏ nghiệp võ phải chẳng bao thọ sau ông được triều đình chuyển làm võ quan trực tiếp đem quân chinh phạt Chiêm Thành và tham gia xây dựng phòng tuyến phía nam bảo vệ đất nước. Những năm tháng chinh chiến bình Chiêm, Đỗ Tử Bình đúc rút được nhiều bài học quân sự. Ông đã cùng một số tướng sĩ đơn vị Trần gia nhập xây dựng chống tuyến phía phái nam viết nên kế sách “Bình Chiêm an quốc” được xem là kế sách quân sự hữu ích. Theo những nguồn khảo luận, nội dung kế sách “Bình Chiêm an quốc” là kê khai hộ khẩu với ruộng đất để huy động sức dân vào cuộc kháng chiến, dân đinh phải nộp tiền, ruộng đất tùy loại nhưng nộp thuế… nắm chắc dân đinh để tuyển thêm lính. Một điều đặc biệt trong kế sách của Đỗ Tử Bình thuở ấy mà lại ông đã đề cập đến kỹ thuật làm cho đường ngầm qua những sông, lạch góp người với phương tiện qua sông ko phải cầu đò; voi ngựa lội qua sông ko bị nguột nước. Mặc mặc dù bị sở hữu tiếng tham lam giấu đi 10 mâm đá quý nhưng Đỗ Tử Bình với tài trí thông minh, ghê nghiệm xử lý địa hình sông nước - nét đặc trưng nổi bật của địa hình Đại Việt địa thế sông ngòi chằng chịt, ông đã soạn dưng kế sách “Bình Chiêm an quốc” góp phần vào chiến thắng quân Chiêm giữ lặng bờ cõi phía Nam với cũng vày vậy cuối đời Đỗ Tử Bình vẫn được triều đình phong kiến đơn vị Trần thăng chức Hành khiển. Thần tích đền Thái Bảo và lăng Đỗ Tử Bình ở buôn bản Tứ, làng mạc Hồng Việt, huyện Đông Hưng còn ghi: “Năm Canh Thân (1380) vua không nên Đỗ Tử Bình với Hồ Quý Ly xuất cả thủy, lục quân đại phá quân Chiêm, quân ta đại thắng về triều, Đỗ Công được phong Hành khiển đại thần (tể tướng)… các khe lạch đã có thần giúp nên những lúc quân qua sông ko phải cầu đò đến đổi Long Hưng huyện thành Thần Khê huyện”. Năm Thành Thái thứ năm (1905) sắc phong: Sắc cho tỉnh thái bình tỉnh, Tiên Hưng phủ, Thần Khê huyện, Phú Khê tổng, Phú Khê xã, Tứ thôn từ trước tới nay đã thờ Thần Triều Thái Bảo Đỗ Tử Bình tôn thần đã chứa đựng nhiều linh thiêng… ni gia ban thêm vào cho 4 chữ: “Dực bảo trung hưng”. Duy Tân năm 1911 sắc phong: “Trung Đẳng tôn thần”. Khải Định năm thứ nhì (1917)… Sắc “Thôn Tứ đã được chuẩn chỉ thờ phụng Dực bảo trung hưng Trần triều Thái Bảo Đỗ Tử Bình trung đẳng tôn thần… nay thêm vào cho 2 chữ đẹp là quang úy túy mục trung đẳng tôn thần. Sau khi ông mất vào năm Tân Dậu (1381), tưởng nhớ công ơn quan liêu Hành khiển Đỗ Tử Bình, dân thôn Hưng đã lập đền thờ ông. Sách “An phái mạnh chí” của Cao Hùng Trúng đời đơn vị Minh (Trung Quốc) ghi rằng: khi còn sống, nơi Đỗ Tử Bình ở được ghi “huyện Cổ Lan tất cả vườn Tử Bình trong vườn bao gồm mai, trúc, khe suối cùng hồ ao, là một chỗ thắng cảnh để du thưởng”.

Theo sử cũ ghi thời thuộc Minh huyện Thần Khê sáp nhập vào huyện Cổ Lan, nơi ấy ni dấu tích mờ phai. Đền thờ Đỗ Tử Bình được xây bên trên một đụn cao, cây mọc rậm rạp phía trước gồm dòng nước uốn khúc như rồng lượn chầu vào, xung quanh tất cả những thửa đất hình voi chầu, hổ phục, nhạc ngựa, cán cờ…. Trước cửa lăng có chiếc cầu đá chếch lên phía tây nam có gồ tiệm Cháy. Những bậc cao siêu làng Tứ vẫn thường kể cho bé cháu nghe: Trước khi “thác” Đỗ Tử Bình nói với những người quân nhân đã từng theo ông bao năm chinh chiến: “Ai nhớ vợ, nhớ nhỏ thì về”. Bao gồm một người bộ đội nghe nói vậy bèn sốt sắng xin ông mang lại về quê. Không hiểu sao đi được nửa đường người bộ đội ấy lại con quay trở lại. Hôm nay thi hài Đỗ Tử Bình đã được an táng. Người bộ đội chạy đến mặt hầm mộ nhưng cửa hầm đã bị lấp. Giận mình ko phải người “ân sâu, nghĩa nặng” với quan liêu Hành khiển, người lính này đã dậm chân lên cầu đá, dấu chân hằn lên mặt cầu lớn hơn chân người bình thường. Xung quanh quẩn bên hầm mộ của Đỗ Tử Bình một hồi lâu, người quân nhân ấy tiếp tục đi, nhưng đi được một đoạn đường, bỗng trời trở giông gió, sấm chớp ầm ầm, người bộ đội ấy bị sét đánh chết. Dân làng thương tình đắp mang lại ngôi mộ thành đụn cao và dân gian quen thuộc gọi là gò quán Cháy. Sử cũ ghi: Đời vua Trần Duệ Tông (1372 - 1377), quan liêu Hành khiển Đỗ Tử Bình được lệnh trấn giữ ở Hóa Châu (nay là tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh với Quảng Trị). Vua Trần Duệ Tông là bé thứ mười một của vua Trần Minh Tông và là em của bố vị vua Trần Hiến Tông, Trần Dụ Tông và Trần Nghệ Tông. Mẹ ông là Đôn Từ Hoàng Thái phi. Lên ngôi, Trần Duệ Tông tiếp tục đường lối của những vua Trần liên tục tuyển chọn hào kiệt cho quốc gia.

Xem thêm: Bán Nhà Phú Đô Mỹ Đình

Sử cũ chép: “Ất Mão (năm 1375),... Xuống chiếu chọn các quan viên, người nào tài năng năng, luyện tập nghề võ, thông hiểu thao lược thì ko cứ là tôn thất đều làm tướng coi quân, đồng thời đã cho ra khỏi quân ngũ những người bộ đội già cả, ốm yếu, bệnh tật...”. Đỗ Tử Bình đã được Trần Duệ Tông phân phát hiện cùng bổ nhiệm làm quan võ mặc cho dù ông vốn là một quan lại văn nguyên nhân là vậy.